Jak polubić Pana Tadeusza?

2015-10-24
Lektury szkolne są powszechną zmorą uczniów. Nie ma znaczenia, czy do szkoły chodzą obecnie, czy kończyli ją 10, 20 lat temu. Wszyscy zastanawiają się dlaczego tak się dzieje i co z tym problemem zrobić. Co z tego, że w obecnym kanonie lektur jest niewiele, skoro na egzaminach sprawdza się znajomość klasyki z dawnych zestawów? Nauczyciele dobrze o tym wiedzą i wymagają ich znajomości od uczniów. Koło się zamknęło.

Rola i funkcja lektur

Lektury mają do spełnienia określoną rolę w programie szkolnym:

•    kształtowanie odpowiednich postaw – społecznych, patriotycznych, tolerancji itp.,
•    przekazywanie wartości - uczciwość, dobro, zło itp.,
•    zapoznanie z dorobkiem kulturowym,
•    kształtowanie poczucia więzi z kulturą,
•    zapoznanie z najwybitniejszymi dziełami literatury.

Trudno te funkcje kwestionować. Są ważne dla utrzymania ciągłości naszej kultury. Lektury omawiane są według starego schematu, w oderwaniu od rzeczywistości, dla ucznia nieprzyswajalne.

Rozwiązaniem alternatywnym jest przekazywanie tych samych wartości i kształtowanie postaw na podstawie literatury współczesnej i szukanie analogii i porównań w literaturze XIX wieku i starszej. Bez szczegółowego omawiania, ale z zasygnalizowaniem problemu, z zaintrygowaniem ucznia, rozbudzeniem jego naturalnej skłonności do poszukiwań. Być może wtedy uczeń na hasło Pan Tadeusz nie odpowiadałby hasłem: Pan Tadeusz opracowanie dla licealistów.